فاجعه زیست‌محیطی؛ معدن در قلب میش‌مرغ

به گزارش سرویس محیط‌زیست بوکان‌هه‌وال؛ طرح‌های توسعه‌ای و بهره‌برداری از منابع معدنی در مناطق حساس زیست‌محیطی، همواره یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات در مدیریت شهری و محیط‌زیست بوده است.

در شهرستان بوکان، پیگیری‌های اخیر شهرداری برای خرید و توسعه یک معدن ماسه در محدوده‌ای که با زیستگاه پرنده کمیاب و در معرض خطر «میش‌مرغ» هم‌پوشانی دارد، بحث‌های داغی را میان کارشناسان، فعالان محیط‌زیست و ساکنان محلی برانگیخته است.

این موضوع نه تنها یک چالش اکولوژیک، بلکه یک پرسش بزرگ در حوزه مدیریت منابع و توازن میان توسعه اقتصادی و پایداری زیست‌محیطی است.

میش‌مرغ، پرنده‌ای که از گونه‌های ارزشمند و در معرض خطر حیات‌وحش در منطقه به شمار می‌رود، برای حفظ بقای خود به اکوسیستم‌های خاص و آرام با پوشش گیاهی مشخص نیاز دارد.

زیستگاه‌های این پرنده، عرصه‌هایی هستند که نباید با فعالیت‌های صنعتی و معدنی سنگین یا تغییر کاربری خاک دست‌خورده شوند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که فعالیت‌های معدنی در قلب این زیستگاه، فراتر از یک بحث ساده، می‌تواند منجر به تخریب زنجیره غذایی، تغییر ساختار خاک و در نهایت، کوچ اجباری یا نابودی جمعیت این گونه در منطقه شود.

در واقع، ورود تجهیزات سنگین و تولید گرد و غبار ناشی از استخراج ماسه، آرامش حیاتی مورد نیاز این پرنده را به‌شدت مختل می‌کند.

این موضوع تنها به حوزه محیط‌زیست محدود نمی‌شود؛ بلکه ابعاد اقتصادی و اجتماعی نیز با هم گره خورده‌اند.

روستای «بیگ‌اویسی» که در مجاورت این محدوده قرار دارد، از سال‌های گذشته با چالش‌های مربوط به حفظ مراتع خود مواجه بوده است.

اهالی این منطقه و مرتع‌داران محلی معتقدند که توسعه این معدن، در کوتاه‌مدت ممکن است از نظر اقتصادی برای شهرداری یا سرمایه‌گذاران جذاب باشد، اما در بلندمدت، با نابودی پوشش گیاهی و مراتع منطقه، هزینه‌های جبران‌ناپذیری را به اقتصاد روستایی و معیشت مردم تحمیل خواهد کرد.

در واقع، این یک تقابل کلاسیک میان «سود کوتاه‌مدت استخراجی» و «سود بلندمدت اکوسیستمی» است.

در مواجهه با این طرح، کنشگران محیط‌زیستی، از جمله «انجمن ژینبانان سروشت بوکان»، همواره بر ضرورت اولویت‌دهی به حریم زیستگاه‌ها تأکید کرده‌اند.

این انجمن با پیگیری‌های حقوقی و اجرایی مستمر، تلاش کرده است تا از ورود هرگونه فعالیت مخرب به محدوده میش‌مرغ جلوگیری کند.

مستندات و پیگیری‌های پیشین نشان می‌دهد که حفاظت از این عرصه، تنها یک مطالبه محیط‌زیستی نیست، بلکه رعایت قانون و صیانت از سرمایه‌های ملی است.

از نظر کارشناسان، هرگونه تصمیم‌گیری در مورد خرید یا واگذاری این معدن باید از فیلترهای سخت‌گیرانه‌ی مطالعات «ارزیابی اثرات محیط‌زیستی» (EIA) عبور کند.
در حال حاضر، پرسش اصلی که از سوی افکار عمومی و فعالان مطرح می‌شود، شفافیت در روند تصمیم‌
گیری شهرداری بوکان است.

حال چند پرسش کلیدی از مسئولان، متولیان و همه دست اندکاران شهرستان بوکان

۱. آیا مطالعات تخصصی در مورد میزان آسیب‌پذیری زیستگاه میش‌مرغ در برابر فعالیت این معدن انجام شده است؟
۲. میزان تداخل دقیق این طرح با حریم قانونی زیستگاه و مراتع روستای بیگ‌اویسی چقدر است؟
۳. چگونه شهرداری قصد دارد توازن میان درآمد حاصل از معدن و هزینه‌های جبران خسارت‌های زیست‌محیطی و اجتماعی را برقرار کند؟

در حالی که توسعه اقتصادی یکی از وظایف مدیریت شهری است، اما نباید فراموش کرد که تخریب یک زیستگاه طبیعی، فرآیندی است که بازگشت به حالت اولیه آن، هزینه‌ای بسیار فراتر از سود حاصل از معدن خواهد داشت.

اکنون انتظار می‌رود دستگاه‌های نظارتی، از جمله سازمان حفاظت محیط‌زیست و اداره منابع طبیعی، پیش از هرگونه اقدام اجرایی، وارد عمل شده و بر اساس مستندات علمی، نظر نهایی خود را اعلام کنند.

انتهای خبر/