بوکان، تماشاخانه‌ی تاریخ و طبیعت در حصار غفلت

به گزارش سرویس گردشگری بوکان‌هه‌وال؛ در اقتصاد مدرن جهانی، گردشگری دیگر یک صنعت جانبی نیست؛ بلکه ستونی اصلی از اقتصاد کشورهاست، گردشگری یعنی خلق ارزش افزوده، ایجاد اشتغال و معرفی هویت یک سرزمین.

بوکان، با داشتن جغرافیای منحصربه‌فرد و میراثی که قدمت آن به تمدن‌های کهن بازمی‌گردد، در نقطه‌ای حساس ایستاده است: یا می‌تواند به قطب گردشگری منطقه تبدیل شود و چرخ‌های اقتصادی را به حرکت درآورد، یا اینکه به دلیل ضعف مدیریت، تنها به عنوان یک گذرگاه گذری در نقشه ایران باقی بماند.

گنجینه‌های طبیعت و تاریخ: از قلایچی تا سدهای بزرگ

اگر بخواهیم از ظرفیت‌های ملموس بوکان بگوییم، ابتدا باید از طبیعت خیره‌کننده آن سخن گفت، منطقه گردشگری «روستای قلایچی» با ترکیب بی‌نظیر طبیعت و بافت تاریخی، پتانسیل تبدیل شدن به یک مقصد اصلی برای گردشگران داخلی و خارجی را دارد، این منطقه، نه تنها یک مقصد تفریحی، بلکه یک موزه زنده است.

در کنار این، مدیریت منابع آبی و ظرفیت‌های گردشگری در اطراف «سد شهید کاظمی» و «سد خراسانه»، فرصتی است که تاکنون به درستی از آن استفاده نشده است، این سدها می‌توانند با ایجاد امکانات اقامتی و ورزشی، پتانسیل جذب سرمایه‌های کلان را داشته باشند.

از سوی دیگر، میراث معنوی و معماری بوکان، از «مسجد روستای حمامیان» گرفته تا «مسجد جامع مقبره سرداران مکری»، و صدها تپه تاریخی گواهی بر عظمت تمدن این منطقه است.

این بناها، هویت فرهنگی بوکان را شکل می‌دهند، اما بدون بازسازی و مدیریت درست، تنها در فهرست آثار تاریخی باقی خواهند ماند.

بحران زیرساخت و بن‌بست اداری

اما چرا این پتانسیل‌ها به ثروت تبدیل نمی‌شوند؟ پاسخ در دو کلمه نهفته است: «زیرساخت» و «تداخل».

در گفتگو با اسماعیل رحیمی، رئیس اداره میراث فرهنگی بوکان، مشخص می‌شود که یکی از بزرگترین چالش‌ها، کمبود بودجه برای توسعه زیرساخت‌های اطراف آثار ثبت شده است.

رحیمی معتقد است که تنها ثبت کردن یک اثر در فهرست ملی کافی نیست؛ بلکه ایجاد اکوسیستم گردشگری پیرامون آن اثر، اصلی‌ترین مسئله است.

بخش تلخ‌تر ماجرا، اختلافات میان نهادهای مختلف است، برخورد تضاد منافع میان «میراث فرهنگی» و «محیط زیست» در بسیاری از پروژه‌ها، باعث شده است که پروژه‌های توسعه‌ای در بوکان با بن‌بست مواجه شوند.

وقتی قوانین محیط زیستی با نیازهای توسعه‌ای میراث فرهنگی در تضاد قرار می‌گیرد، نتیجه چیزی جز توقف پروژه‌ها و از دست رفتن فرصت‌ها نیست.

این اختلافات اداری، مانعی بزرگ در برابر جذب سرمایه‌گذار و ایجاد مسیرهای دسترسی استاندارد به مکان‌های گردشگری است.

اقتصاد گردشگری و بازار اشتغال

از منظر اقتصادی، گردشگری می‌تواند بزرگترین کارفرما برای جوانان بوکان باشد، توسعه این صنعت مستقیماً بر بازار اشتغال تأثیر می‌گذارد؛ از تولید صنایع دستی و محصولات کشاورزی گرفته تا خدمات هتل‌داری و راهنمای تور.

در حالی که اقتصاد جهان به سمت خدمات‌محور شدن حرکت می‌کند، بوکان می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های خود، نرخ بیکاری را کاهش دهد.

اما این تنها در صورتی ممکن است که گردشگری به عنوان یک «صنعت استراتژیک» در برنامه‌های اقتصادی شهر دیده شود، نه یک فعالیت پراکنده و غیرمنظم.

نتیجه‌گیری: نگاه به آینده

بوکان برای معرفی شدن به سطح ملی و بین‌المللی، نیاز به یک «نقشه راه جامع» دارد، ما نیازمند هماهنگی میان مدیریت شهری، میراث فرهنگی، محیط زیست و بخش خصوصی هستیم.

اگر نتوانیم از تداخلات اداری عبور کنیم و زیرساخت‌های لازم را در نزدیکی سایت‌هایی مانند قلایچی و سدها ایجاد کنیم، بوکان تنها شاهد عبور گردشگران از کنار خود خواهد بود، بدون آنکه ذره‌ای از ثروت این صنعت نصیب مردمش شود.

انتهای خبر؛