بحران آب بوکان: گروگان فرسودگی شبکه یا سوءمدیریت

به گزارش سرویس اجتماعی بوکان‌هه‌وال؛ شهرستان بوکان سال‌هاست عنوان همجواری با سد شهید کاظمی یکی از راهبردی‌ترین و بزرگ‌ترین سازه‌های آبی شمال‌غرب کشور را یدک می‌کشد.

با این حال، تصویر واقعی این دیار در روزهای گرم سال، شباهتی به این ظرفیت اقلیمی ندارد، تناقض میان بارش‌های مطلوب بهاره و افت بی‌سابقه دبی آب شرب در فصل تابستان، بوکان را در یک «پارادوکس تشنگی» گرفتار کرده است؛ بحرانی چندلایه که امسال با شدت بیشتری گریبانگیر ساکنان شهر و ده‌ها روستای تابعه شد و کاسه صبر شهروندان را لبریز کرد.

تابستان داغ در محلات شهری و خشکی کامل در روستاها
آمارهای غیررسمی و مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که طی تابستان سال جاری، دست‌کم ۸۵ روستای شهرستان بوکان با بحران صددرصدی تأمین آب شرب مواجه بوده‌اند؛ وضعیتی که با وجود بهبود نسبی میانگین بارش‌های سالانه رخ داده است.

این تنش شدید اما در مرزهای روستایی متوقف نماند و به سرعت قلب جمعیتی شهر بوکان را فرا گرفت.

مناطق متراکم و پرجمعیتی نظیر کوی بهداری، علی‌آباد، اسلام‌آباد، کهریزه و بخش‌های گسترده‌ای از بافت شهری، با افت شدید فشار و قطعی‌های پی‌درپی و گاه ۲۴ ساعته مواجه شده‌اند.

قطعی‌های طولانی‌مدتی که زندگی روزمره، بهداشت و سلامت خانوارها را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرده و موجی از گلایه‌ها و مطالبات مردمی را در شبکه‌های اجتماعی و محافل محلی به راه انداخته است.

فیدر ۲۴ و فقدان مخزن؛ روایتی که همه واقعیت نیست

مسئولان امور آب و فاضلاب شهرستان، انگشت اتهام را به سوی ناترازی شبکه برق نشانه رفته‌اند، به اذعان متولیان، خاموشی‌های مکرر در «فیدر ۲۴» برق بوکان که نیروی محرکه پمپاژ چاه‌های فلمن و انتقال آب از مسیر سد شهید کاظمی را تأمین می‌کند، علت اصلی افت فشار و خروج سامانه‌های آبرسانی از مدار تولید است.

افزون بر این، کمبود شدید مخازن ذخیره در مسیر انتقال و داخل محدوده شهری نیز مزید بر علت دانسته شده تا هرگونه وقفه کوتاه‌مدت برقی، بلافاصله شبکه توزیع را با شوک بی‌آبی مواجه کند.

با این وجود، نگاهی موشکافانه به نقشه توزیع آب شرب شهری نشان می‌دهد که این استدلال، تمام پازل بحران را توضیح نمی‌دهد.

مناطقی از بوکان که منابع تأمین آن‌ها از چشمه بزرگ سراب یا چاه‌های حفرشده در حاشیه شهر تغذیه می‌شوند نیز همگام با سایر نقاط، تنش و افت فشار را تجربه کرده‌اند.

این واقعیت میدانی حاکی از آن است که ناترازی آبرسانی بوکان، فراتر از یک خاموشی موضعی برق بوده و نشان‌دهنده نقص ساختاری در کلیت زنجیره تأمین و مدیریت منابع است.

فرسودگی شبکه و وعده‌های بی‌پایان در خط انتقال

بررسی‌های زیرساختی حاکی از آن است که شبکه توزیع آب بوکان با معضل کهنگی مفرط دست‌وپنجه نرم می‌کند، وجود لوله‌های سیمانی و فرسوده در شریان‌های اصلی و فرعی انتقال، هدررفت پنهان و آشکار آب را به شدت افزایش داده و اتلاف بخش قابل‌توجهی از آب تصفیه‌شده را رقم می‌زند.

در کنار این ضعف زیرساختی، پروژه «فاز دوم خط انتقال آب بوکان» به یکی از فرسایشی‌ترین پروژه‌های عمرانی منطقه بدل شده است.

با وجود گذشت چندین سال از کلید خوردن این طرح و مانور تبلیغاتی مکرر پیرامون پیشرفت فیزیکی آن، خروجی ملموسی در کاهش تنش آبی تابستانه شهروندان دیده نمی‌شود؛ طرحی که به نظر می‌رسد در گیرودار تأمین اعتبارات، تعلل پیمانکاری و چرخه‌های طولانی بروکراسی اداری زمین‌گیر شده است.

مطالبات فرمانداری و لزوم تزریق اعتبارات استانی

در پی تشدید نارضایتی‌های عمومی، مدیریت ارشد شهرستان بوکان در جلسات راهبردی با مدیران ارشد استانی خواستار مداخله فوری شده است.

خشایار صنعتی، فرماندار بوکان، در جریان پیگیری‌های خود بر ضرورت فوری ارتقای تاب‌آوری شبکه برق به ویژه در فیدر اختصاصی خط انتقال، تسریع در بهره‌برداری نهایی از فاز دوم خط انتقال آب شرب از چاه‌های فلمن (با ظرفیت بیش از ۴۰۰ لیتر بر ثانیه)، احداث مخازن ذخیره با ظرفیت بالغ بر ۳۰ هزار مترمکعب در مسیر خطوط و تسریع در آبرسانی به ۱۸۵ روستای شهرستان تأکید کرده است.

تحقق این بسته‌ی زیرساختی، پیش‌شرط قطعی برای مهار بحران کنونی و تثبیت پایداری شبکه در سال‌های آتی به شمار می‌رود.

عبور از فاز توجیه به میدان اقدام

بحران آب در بوکان، نه ریشه در جبر جغرافیایی دارد و نه با بارندگی‌های فصلی به‌تنهایی حل‌وفصل می‌شود، این چالش، حاصل سال‌ها عدم توازن میان رشد سریع جمعیت و توسعه نامتوازن زیرساخت‌های مهندسی آب است.

تا زمانی که پروژه‌های نیمه‌تمام نظیر خط دوم انتقال و ساخت مخازن ذخیره از ایستگاه وعده‌های اداری خارج نشوند و نوسازی شریان‌های فرسوده آغاز نگردد، سد بزرگ شهید کاظمی برای شهروندان بوکان چیزی جز یک ناظر خاموش بر عطش محلات نخواهد بود.

افکار عمومی و شهروندان بوکان، امروز شفافیت در اجرا، زمان‌بندی دقیق برای پایان طرح‌ها و عمل‌گرایی مدیران را طلب می‌کنند؛ پاسخی که تنها با تزریق اعتبار، تسریع عملیات عمرانی و مدیریت یکپارچه شبکه ممکن خواهد شد.

انتهای خبر/