کلاف سردرگم در خیابان‌های بوکان

۸به گزارش سرویس اجتماعی بوکان‌هه‌وال؛ ترافیک در بوکان دیگر یک چالش لحظه‌ای یا مناسبتی نیست؛ بلکه به بخشی از «هویت شهری» تبدیل شده است که هر روز صبح و عصر، هزاران شهروند را در خیابان‌های تنگ و فرسوده مرکز شهر به اسارت می‌گیرد.

در حالی که تصور عمومی و انتظار شهروندان از مدیریت شهری، ارائه راهکارهای نوین برای خروج از این بن‌بست است، گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد که بعضی از نقاط شهر در «خلاء تدبیر ترافیکی» دست‌وپا می‌زند.

تقاطع‌های بی‌آینده و خیابان‌های اشباع‌شده

محورهای اصلی بوکان، به‌ویژه مسیر میدان اسکندری تا میدان فرماندلری و خیابان‌های متصل به آن، دیگر ظرفیت پذیرش این حجم از خودرو را ندارند.

نگاهی به وضعیت خیابان های اطراف میدان فرمانداری و تقاطع‌های منتهی به مرکز شهر، گویای یک واقعیت تلخ است: هندسه ترافیکی شهر متعلق به چند دهه پیش است، اما تقاضای سفر به سال ۱۴۰۵ تعلق دارد.

تراکم بالای خودروهای شخصی در کنار ضعف سیستم حمل‌ونقل عمومی و عدم رعایت اصول شهرسازی در مرکز شهر از جمله وجود بازارها و پاساژ ها، مطب پزشکان بدون پارکینگ باعث شده است که پیاده‌روها و سواره‌روها در هم گره بخورند.

وقتی از «مدیریت ترافیک» سخن می‌گوییم، منظور فقط چراغ راهنمایی یا پلیس نیست؛ بلکه طراحی فضایی است که در بوکان به‌طور کامل مغفول مانده است.

در فقدان پارکینگ‌های طبقاتی استاندارد، حاشیه خیابان‌ها تبدیل به پارکینگ‌های رایگان و غیرمجاز شده‌اند که خود، معبرهای عبوری را تا ۵۰ درصد کاهش داده است، این یعنی مدیریت ترافیک بوکان، عملاً در تسخیر توقف‌های دوبله و سه‌بله است.

مشکل اصلی اینجاست که در بوکان، «طرح تفصیلی» به جای آنکه تابعی از نیازهای ترافیکی باشد، اغلب تحت تأثیر فشارهای ساخت‌وسازهای مسکونی و تجاری قرار گرفته است.

نتیجه این روند، ایجاد مجتمع‌های تجاری بزرگ در هسته مرکزی شهر است؛ بدون آنکه برای بار ترافیکی تحمیلی آن‌ها، کمترین پیش‌بینی زیرساختی شده باشد، این یعنی ما در حال «تولید ترافیکِ جدید» در بطن شهر هستیم.

سازمان حمل‌ونقل: منفعل در برابر بحران

بررسی فعالیت‌های «سازمان مدیریت حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری بوکان» نشان می‌دهد که تمرکز این سازمان بیشتر بر امور اداری، نرخ‌گذاری سرویس مدارس و مسائل درون‌سازمانی تاکسیرانی است تا «مهندسی ترافیک»، اینکه آخرین خبر مهم این سازمان مربوط به سال ۱۴۰۳ است، خود گواهی بر یک وضعیت «خواب‌زدگی مدیریتی» است.

یک سازمان ترافیک حرفه‌ای در شهری به وسعت و جمعیت بوکان، باید ده‌ها پروژه «اصلاح هندسی»، «زمان‌بندی هوشمند چراغ‌ها» و «توسعه مسیرهای جایگزین» را در کارنامه سالانه خود داشته باشد.

اما در بوکان، ما با یک انفعال نگران‌کننده روبرو هستیم، شهرداری به جای اجرای یک طرح ترافیکی هوشمند (حتی به صورت پایلوت در هسته مرکزی)، تنها به نظاره‌گری بر معضلات بسنده کرده است، شهروندان بوکانی حق دارند بپرسند: «هزینه‌های عوارض شهری صرف کدام پروژه ترافیکی شده است؟»

فقدان فرهنگ ترافیکی و مدیریت تقاضا

البته نباید تمام تقصیرها را متوجه مدیریت شهری دانست، بخشی از این کلاف سردرگم، ناشی از «فرهنگ رانندگی» و «تقاضای سفر» است، بوکان با این بافت جمعیتی، هنوز نتوانسته است مردم را به استفاده از حمل‌ونقل عمومی ترغیب کند.

وقتی سیستم تاکسیرانی پاسخگوی نیاز نیست و ناوگان فرسوده است، شهروند مجبور به استفاده از خودروی شخصی می‌شود، این یک چرخه معیوب است: ترافیک بیشتر، رانندگی بی‌اعصاب‌تر، حوادث رانندگی بالاتر و در نهایت، هدررفت میلیاردها تومان سرمایه سوخت و وقت مردم در خیابان‌ها.

چه باید کرد؟ (پیشنهادهای راهبردی)

برای خروج از وضعیت کنونی، بوکان نیاز به یک «بسته اضطراری ترافیکی» دارد که شامل موارد زیر است:

۱. مدیریت هوشمند پارکینگ؛ استفاده از فناوری برای شناسایی ظرفیت‌های پارکینگ و الزام مجتمع‌های تجاری به تأمین فضای پارک اختصاصی، بدون حذف خودروهای پارک‌شده در حاشیه خیابان‌ها، هیچ طرحی موفق نخواهد بود.

۲. اصلاح هندسی تقاطع‌های بحرانی؛ بسیاری از گره‌های بوکان با یک اصلاح هندسی ساده، تغییر مسیر گردش‌های چپ و یا حذف چراغ‌های غیرضروری قابل حل است، چرا پلیس راهور و شهرداری نباید در یک اقدام مشترک، برای تقاطع‌های اصلی، طرح‌های کوتاه‌مدت اجرایی کنند؟

۳. توسعه ناوگان عمومی؛ نوسازی سیستم تاکسیرانی و تعریف خطوط ویژه برای مینی‌بوس‌ها یا اتوبوس‌های کوچک، تنها راه کاهش خودروهای تک‌سرنشین است.

نتیجه‌گیری: بوکان به جراح نیاز دارد، نه پزشک عمومی

وضعیت ترافیکی بوکان، ترکیبی از «فرسودگی کالبد شهری»، «فقدان برنامه‌ریزی عملیاتی» و «بی‌توجهی به مدیریت تقاضا» است، اینکه گفته می‌شود طرح ترافیک یا زوج‌وفرد نداریم، مایه افتخار نیست؛ بلکه نشانه این است که هنوز برای مدیریت ساده‌ترین جریان عبورومرور شهر، برنامه‌ای تدوین نشده است.

زمان آن رسیده که مدیریت شهری بوکان از فاز «توجیه» خارج شده و وارد فاز «اجرا» شود، تصویب طرح جامع، تنها یک قدم کوچک است؛ قدم‌های بزرگتر، اراده سیاسی برای بستن معابر به روی خودروهای شخصی، اولویت دادن به حمل‌ونقل عمومی و ایستادگی در برابر ساخت‌وسازهای غیرترافیکی در مرکز شهر است.

اگر این روند اصلاح نشود، تا پایان سال ۱۴۰۵، بوکان به یک پارکینگ بزرگ تبدیل خواهد شد که خروج از آن برای شهروندان، نه تنها از نظر زمانی، بلکه از نظر روانی نیز هزینه‌های سنگینی در پی خواهد داشت.

بوکان بیش از هر زمان دیگری به یک «مدیر ترافیک» مستقل، مقتدر و جسور نیاز دارد؛ کسی که جسارت جراحیِ خیابان‌های پردرد شهر را داشته باشد، حتی اگر به قیمت نارضایتی‌های مقطعیِ صاحبان خودروها تمام شود، وضعیت فعلی، نه ترافیک، که «توقفِ توسعه» است.

انتهای خبر/